een zoektocht naar uitdaging en avontuur

Geloof vs. Cultuur (3)

Kunst heeft geen rechtvaardiging nodig. Maar waarom zou een christen eigenlijk kunst gaan maken? Waarom zou je als christen in een subcultuur terecht willen komen die compleet seculier is? De vraag is of een christen kunst moet maken om in het museum terecht te komen? Aan de ene kant, waarom niet?De kunstwereld heeft nog steeds een impact op de hele samenleving. Het huidige kabinet wil niet voor niets zo graag bezuinigen op de kunstwereld, omdat het een signaal afgeeft aan de gehele samenleving.

Mensen kijken niet naar wat christenen preken, maar wel naar wat ze doen en hoe ze leven. Christenen zijn vaak tevreden op cultureel vlak als een ze een christelijk aftreksel hebben van wat de wereld biedt. Christenen verwachten vaak van kunstenaars dat ze kunst gebruiken als middel om het evangelie te verkondigen. Maar kunst kan niet gebruikt worden om de echtheid van het christendom te laten zien. Het christendom heeft waarheid in zichzelf. Rookmaaker beargumenteert dat Handel, Bach, Mozart hun werken niet maakten om gebruikt te worden tijdens evangelisatie. Hun werken waren een uiting van devotie naar God. Hun werken hebben betekenis in zichzelf, zonder dat deze werken alleen een plek kunnen krijgen als ze gebruikt worden als evangelisatiemiddel.

Rookmaaker vergelijkt de kunstenaar liever met een loodgieter. De kunstenaar levert net als de loodgieter een slechte preek af. Wat de loodgieter doet in huis, is niet zichtbaar, maar toch kunnen we niet zonder zijn werk. Zo is het ook met kunst en cultuur. Het creeërt het kader waarin wij leven, werken en ademen. Christelijke kunst is geen kunst plus een extra christelijk element. Als een christen kunst maakt, is dat verweven in alles wat hij of zij doet. Kunst is een vorm van communicatie en is daardoor nooit vrij van betekenis. Kunst is ook de plek waar het spirituele en het materiele elkaar naderen. Christenen zoeken vaak naar een moreel raamwerk, waarbinnen kunst gemaakt mag worden. Maar het christelijk geloof is niet alleen een set van regels, waar we ons aan moeten houden, maar zit verweven met alles in ons leven.

Kunst heeft geen rechtvaardiging nodig, omdat het betekenis heeft in zichzelf. Mensen zijn waardevol om wie ze zijn, niet om hun bezittingen. Christenen geloven dat ze door God geschapen zijn met talenten en daarom mooie dingen te mogen maken en daarom heeft kunst een plek in deze wereld. In die zin is het gewoon een beroep, net als alle andere beroepen en moet de kunstenaar in die zin gewoon goed werk afleveren. Maar de plaats die de esthetiek aan kunst heeft gegeven werkt volgens Rookmaaker destructief, omdat het kunst tot een afgod maakt.

Rookmaaker gaat verder hoe kunst onze realiteit vormt en welke plek het heeft inde maatschappij. Hij gaat daar vrij kort op in en deze onderwerpen verdienen misschien wel een eigen blogpost. Ook probeert hij aan de hand van een bijbeltekst toch iets van een norm voor kunst en cultuur te leggen. Het gaat mij te ver om te beoordelen of Rookmaaker gelijk heeft. Dat is meer iets voor theologen. Ik ben en blijf cultuurwetenschapper. Hij maakt geluk wel het onderscheid tussen het leggen van een norm en smaak. Smaak is en blijft persoonlijk , maar smaak is ook de juiste muziek gebruiken op het juiste moment, op de juiste plaats en de juiste tijd. En hij snijdt nog even het onderscheid aan tussen Hoge en Lage Kunst en het verschil tussen figuratieve beeldende kunst en non-figuratieve beeldende kunst. Ook dit zijn thema’s die hun eigen plekje verdienen. Ik vind dat hij deze thema’s zo kort aanhaalt dat het de thema’s geen recht doet.

Al met al, het boekje “Art needs no justification” van Rookmaaker is zeker een handzaam compact boekje voor christenen die serieus meer willen weten over de wereld van kunst en cultuur. Maar wie een dieper wil gaan, heeft een boekenkast vol boeken nodig. Dit was trouwens de laatste blog voorlopig over het onderwerp Christendom en Cultuur. Nu ga ik het weer over Afrika hebben.

About these ads

Eén reactie

  1. Pingback: Geloof vs. Cultuur (3) | cultuurnieuws | Scoop.it

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 229 andere volgers